Qė nga
Alpet e deri nė Jon
Ndėrtimi i
rrugės Durrės-Kukės-Prishtinė
Shqipėria
qenka njė vend shumė i madh. Tė duhen dy ditė tė tėra pėr
ta kaluar nga veriu deri nė jug. Kėshtu mund tė thuhet se
Shqipėria ėshtė mė e madhe se Franca. Pa dyshim ėshtė mė e
madhe se Gjermania.
Vetėm qė nuk
mund tė lexosh gjatė udhėtimit sepse nė kthesat e panumėrta
tė zė makina. Tė mbetet vetėm ta kundrosh pejsazhin
mahnitės, qė do tė tėrhiqte shumė mė tepėr turistė,
veēanėrisht nga Kosova, po tė ishin mė tė mira rrugėt.
Eshtė e
vėrtetė qė nė vitet e fundit u ndėrtuan, rindėrtuan,
riparuan dhe asfaltuan shumė rrugė. Nė Shqipėrinė jugore
mbetet vetėm si investim kryesor pėr tu bėrė akoma
autostrada Lushnjė-Vlorė. Janė shembullore pjesa rrugore mes
Durrėsit dhe Tiranės duke pėrfshirė lidhjen e kryeqytetit me
aeroportin e tij si, dhe ajo mes Sarandės dhe Butrintit, qė u
shtrua nė fillimin e mileniumit tė ri.
Nė veriun
shqiptar, situata ėshtė mė e rėndė. Nė fakt gjendja e
mjerueshme e rrjetit rrugor ėshtė njė nga pengesat kryesore
pėr qarkullimin e lirė, qė pėrfshin veēanėrisht edhe
lėvizjen e turistėve. Nėntė orė pėrafėrsisht tė duhen
pėr tė pėrfunduar udhėtimin nga Prishtina nė Durrės, njė
distancė 330 kilometėrshe. Mė e keqe ėshtė njė pjesė
malore kur pėr 70 kilometra tė duhen tri orė rresht. Dhe
njeriu mund tė kėnaqet nėse makina nuk bie poshtė nė ndonjė
luginė tė bukur, sepse sigurimi i anėve tė rrugės ėshtė i
dobėt poashtu.
Pėr gjendjen
e punimeve nė boshtet kryesore rrugore tė Shqipėrisė,
inxhinieri Niko Naska nga Ministria e Rregullimit tė Territorit
dhe Turizmit shkruan: Nė aksin lindje-perėndim me
gjatėsi 247,1 km, i njohur si korridor 8, i cili fillon nė
portin e Durrėsit dhe pėrfundon nė pikėn kufitare tė
Qafė-Thanės (157,1 km i gjatė), sė bashku me dy segmentėt e
tjerė rrugorė, Qafė Thanė-Pogradec dhe Pogradec-Kapshticė
(93 km tė gjatė), punimet e ndėrtimit kanė pėrfunduar nė
masėn rreth 55 % tė tyre. Nė aksin veri-jug me gjatėsi 373,7
km, i cili fillon nė pikėn kufitare tė Hanit tė Hotit dhe
pėrfundon nė pikėn kufitare tė Kakavijės, punimet e
ndėrtimit kanė pėrfunduar nė masėn 35 % tė tyre.
Do
vijė asfalti dhe bashkė me asfaltin, shpresa. Kėtė shpresė
na jep kryeministri Pandeli Majko. Mė 18 qershor u diskutuan nė
njė konferencė nėn ombrellėn e tij variantet e mundshme pėr
ndėrtimin e njė rruge nė Kosovė qė do tė kalojė nėpėr
zonėn e shpėrfillur tė Kukėsit. Sipas inxhinierit Naska,
varianti qė shkon nga Durrėsi nėpėr Fushė Krujė, Rubik,
Rrėshen, Reps, Fan, Thimė, Kukės dhe Morinė nė Prishtinė
ofron kushtet mė tė pėrshtatshme. Parashikohet njė sistem
tunelesh dhe urash pėr tia dalė zot relievit. Kjo rrugė
nuk do ta stimulojė vetėm turizmit klasik tė zonat bregdetare,
por dhe atė nė zonat e hijshme malore tė cilat do ti
pėrshkojė rruga. Para sė gjithash do ti shpėtojė
rrethet e Kukėsit dhe Peshkopisė nga katastrofa si nė dimrin e
kaluar, kur me rreshje tė shumta bore u shkėputėn nga bota dhe
banorėt u furnizuan me ushqime nga ushtria dhe KFOR-i.
Tė
gjitha punimet do tė kushtojnė mbi 50 miljardė lekė. Rreth 10
pėr qind duhet tė mbulohen nga njė taksė e veēantė, e cila,
pėr tė mos krijuar padrejtėsi sociale dhe pėr tė mos
dėmtuar ndėrmarrjet e vogla dhe tė mesme, do tė merret nga
importet, karburantet dhe taksapaguesit e mėdhenj. Janė mė se
tė nevojshme investime dhe donacione tė mėtejshme. Qeveria
shqiptare pėr kėtė arsye ėshtė duke negociuar me Bankėn
Botėrore.
Prandaj
herėt a vonė, por jo tepėr vonė, do tė vijė koha kur
kosovarėt qė dėshirojnė tė pushojnė nė Sarandė nuk do tė
humbin mė katėr ditė vetėm nė rrugė.
©
2002 Silke Liria Blumbach